|
|
Voetbal ABC
|
 |
Arbiters
 |
Het andere woord voor scheidsrechters. Een voetbalscheidsrechter is
een persoon die in een voetbalwedstrijd de beide teams controleert op
het navolgen van de regels en het overtreden van de regels bestraft. Bij
voetbal is er 1 scheidsrechter die wordt ondersteund door 2
assistent-scheidsrechters (voorheen grensrechters geheten) (aan de
zijlijnen) en een vierde official (buiten het veld).
|
|
|
Buiten spel |
Een speler staat in buitenspelpositie als deze dichter bij de doellijn van
de tegenstander staat dan de bal en de vóórlaatste tegenstander
(inclusief de doelman). Dit geldt niet wanneer de speler zich op zijn
eigen speelveldhelft bevindt.
|
|
|
Confederations Cup |
De Confederations Cup wordt om de twee jaar georganiseerd door de FIFA.
Het is een toernooi tussen de kampioenen van de zes overkoepelende
voetbalbonden (CAF, CONMEBOL, UEFA, AFC, OFC, CONCACAF) aangevuld met de
wereldkampioen en het organiserende land. De laatste edities is dit
toernooi georganiseerd door het land die het jaar erop het
wereldkampioenschap voetbal organiseert.
Het eerste gelijkaardig toernooi vond plaats in Saoedi-Arabië in 1992 en
1995. Toen werd het toernooi het Intercontinental Championship genoemd.
De ploegen speelden voor de King Fahd Cup. Pas in 1997 kreeg het
toernooi de titel FIFA Confederations Cup en vermeerde het aantal
ploegen van zes naar acht.
Eigenlijk is de Confederations Cup het op het WK na belangrijkste
toernooi. Toch wordt het gevecht tussen de continentale kampioenen nog
niet voor vol aanzien, mede door een aantal weigeringen in het verleden
van onder andere Spanje en Italië om deel te nemen. Tegenstanders vinden
dat het nog een zinloze extra belasting is voor de topspelers.
In 2003 werd het toernooi in Frankrijk opgeschrikt door een tragisch
incident. Marc-Vivien Foé, speler van Kameroen stuikte tijdens de halve
finale tegen Colombia in elkaar en stierf ter plaatse.
|
|
|
Doelschop |
Bij het voetbal wordt door de scheidsrechter een doelschop toegekend als
de bal in zijn geheel over de achterlijn is gegaan als gevolg van een
actie van de tegenstander. Een doelschop moet binnen het 5-metergebied
worden genomen. Meestal wordt een doelschop genomen door de keeper.
|
|
|
Europacub |
Europacup heeft meerdere betekenissen.
Bestaand (voetbal)
De beker die de winnaar krijgt, die één van de Europacup-toernooien voor
clubteams wint: Real Madrid heeft negen Europacups in de prijzenkast
staan. Gewoonlijk bedoeld voor de beker van toernooi Europacup I /
Champions League, soms ook voor een beker van de toernooien Europacup II
of UEFA-cup.
De Champions League. In dit toernooi speelt de landskampioen mee, en ook
een aantal lager geëindigde teams. De naam 'Champions' (kampioenen) is
dus niet geheel juist.
De UEFA-Cup: toernooi voor teams die in de nationale subtop eindigden.
Soms genoemd: Europacup III, eerder geheten: Jaarbeursstedenbeker. Sinds
het seizoen 1999-2000 spelen ook de nationale bekerwinnaars in dit
toernooi.
Historisch (voetbal)
De Europacup voor landskampioenen, Europacup I. Tot 1991, daarna is dit
toernooi overgegaan in de Champions League.
De Europacup voor Bekerwinnaars: tot en met 1999 het toernooi voor de
nationale bekerwinnaars. Ook genoemd Europacup II.
|
|
|
FIFA |
De Fédération Internationale de Football Association (FIFA) is de
internationale organisatie voor de sport voetbal. De organisatie is
opgericht op 21 mei 1904. Dit gebeurde door de nationale voetbalbonden
van Frankrijk, België, Denemarken, Nederland, Spanje, Zweden en
Zwitserland.
De FIFA organiseert en beheert grote internationale voetbaltoernooien,
waaronder het Wereldkampioenschap voetbal en de Confederations Cup. De
FIFA stelt regels vast en organiseert het optreden van (assistent)
scheidsrechters. Ook kan de FIFA optreden in arbitraire kwesties, zoals
ze dat in 2001 deed inzake enkele dopinggevallen, door het opleggen van
een boete of schorsing, ofwel door vrijspraak.
Meer op de achtergrond stimuleert de FIFA de ontwikkeling van het
voetbal in minder vermogende landen. Daarnaast reikt ze ook op een
jaarlijks gala een aantal onderscheidingen uit, zoals die van
Wereldvoetballer van het jaar.
Eens per vier jaar wordt het gastland of worden de gastlanden van door
de FIFA georganiseerde internationale toernooien vastgesteld.
|
|
Gele kaart
 |
Een gele kaart wordt bij diverse sporten (zoals veldvoetbal, hockey,
handbal en rugby) gebruikt als waarschuwing bij een overtreding, zoals
onsportief gedrag en commentaar op de scheidsrechter.
Bij het veldvoetbal heeft een gele kaart geen directe gevolgen. De
bestrafte speler kan de wedstrijd voortzetten. Als de speler in dezelfde
wedstrijd opnieuw een gele kaart krijgt, moet deze het veld verlaten en
wordt het verder meespelen hem ontzegd. Als een speler een bepaald
aantal, meestal twee of drie, gele kaarten in verschillende wedstrijden
heeft opgelopen wordt deze geschorst voor de volgende wedstrijd in de
betreffende competitie of het betreffende toernooi.
|
|
|
Hands |
In het voetbalspel is het verboden om als speler de bal met de arm(en) aan
te raken (hands). Vanaf de schouder tot het puntje van de vingers is
verboden gebied. In het Engels wordt het met de hand raken van de bal
ook wel hands genoemd. De scheidsrechter kan, als er sprake is van 'per
ongeluk' contact met de hand of arm, ervoor kiezen om niet te fluiten
voor een overtreding. Hands door veldspelers buiten het 16-meter gebied
wordt als er wordt gefloten bestraft met een directe vrije schop. Als er
hands wordt gemaakt binnen het 16-meter gebied, dan is de straf een
strafschop. Een uitzondering hierop is wanneer de speler de handen
gebruikt om zijn gezicht (of zijn klokkenspel) te beschermen.
|
|
|
Indirecte vrije schop |
Een indirecte vrije schop wordt onder meer toegekend als een
doelverdediger binnen zijn eigen strafschopgebied de bal langer dan zes
seconden in zijn handen houdt voordat hij deze weer in het spel brengt,
en als hij de bal met de handen aanraakt, nadat deze hem doelbewust door
een medespeler met de voeten is toegespeeld.
De scheidsrechter kent onder meer ook een indirecte vrije schop aan de
tegenpartij toe, als naar zijn oordeel een speler op een gevaarlijke
wijze speelt (te hoog trappen of te laag koppen), en als een speler
voorkomt dat de doelman de bal uit zijn handen in het spel kan brengen.
Een indirecte vrije schop wordt genomen vanaf de plaats waar de
overtreding gebeurde.
|
|
|
Johan Cruijff-schaal |
De Johan Cruijff-schaal is een voetbalprijs genoemd naar de Nederlandse
voetballer Johan Cruijff. De trofee is een gegraveerde schaal, die lijkt
op de KNVB-schaal van de winnaars ere- en eerste divisie.
De wedstrijd om de Johan Cruijff-schaal luidt in augustus het nieuwe
Nederlandse voetbalseizoen in. Een week voorafgaand aan de
competitiestart treden de algemeen landskampioen van het afgelopen
seizoen en de bekerwinnaar tegen elkaar aan. Wanneer de landskampioen
ook de beker won, zoals PSV in 2005, dan wordt de nummer twee van de
competitie uitgenodigd.
|
|
|
Knock-out-systeem |
Bij sommige wedstrijden van het Bij sommige wedstrijden van het
knock-out-systeem wordt bij een gelijkspel de wedstrijd beslist door een
strafschoppenserie. Dit gebeurt door het om en om nemen van vijf
strafschoppen door elke partij. Er wordt geloot wie mag beginnen. Is na
het nemen van vijf strafschoppen de uitkomst onbeslist, dan wordt er om
en om een enkele strafschop genomen om te bepalen wie wint. Met andere
woorden: de zesde strafschop kan de beslissing brengen.
wordt bij een gelijkspel de wedstrijd beslist door een strafschoppenserie.
Dit gebeurt door het om en om nemen van vijf strafschoppen door elke
partij. Er wordt geloot wie mag beginnen. Is na het nemen van vijf
strafschoppen de uitkomst onbeslist, dan wordt er om en om een enkele
strafschop genomen om te bepalen wie wint. Met andere woorden: de zesde
strafschop kan de beslissing brengen.
|
|
|
Landskampioenen |
Sinds 1898 wordt gestreden om het landskampioenschap voetbal van
Nederland.
Het Nederlandse voetbal was tot 1954 een amateurcompetitie. De
landskampioen werd bepaald door middel van een kampioenscompetitie
tussen de kampioenen van de verschillende hoofdklassen. Toen in 1954 het
betaald voetbal werd ingevoerd, bleef dit systeem in eerste instantie
bestaan, maar vanaf het seizoen 1955/1956 werd de eredivisie ingevoerd.
Sindsdien is de kampioen van de eredivisie ook automatisch
landskampioen. |
|
|
Minivoetbal |
Minivoetbal is een voetbalvariant die gespeeld wordt
in een
sporthal. Er wordt 5 tegen 5 gespeeld tijdens 4 x 13
minuten. Iedere wedstrijd staat onder leiding van een
officiële scheidsrechter. De karakteristieke kleine doeltjes
zijn 2,5 breed en 1 meter hoog. Vooral in Oost- en
West-Vlaanderen is deze
balsport heel populair.
|
|
|
Noppen |
Noppen zitten onder de voetbalschoen en geven houvast in het veld. Je hebt
diverse soorten noppen.
|
|
|
Opstelling |
De veldopstelling van de spelers is bij een tactische balsport als voetbal
van belang. Afhankelijk van de speltactiek kan er voor een aanvallende
of verdedigende opstelling gekozen worden. Een bekende aanvallende
opstelling is de 4:3:3-opstelling waarbij de nadruk wordt gelegd op
aanvallen en doelpunten maken. Een tactische variant hiervan is de de
4:4:2-opstelling, waarbij een aanvaller op het middenveld staat en de
nadruk meer komt te liggen op verdedigen. Deze veldopstelling is anders
bij de jeugdploegen.
|
|
|
Penalty

|
Een strafschop houdt bij voetbal in dat een speler de bal vanaf de
strafschopstip mag schieten, zonder dat er een verdediger tussen
hem/haar en het doel staat.
Een strafschop wordt ook penalty genoemd. Dit is de Engelse term
(officieel: penalty kick).
Indien de bal in het spel is, wordt een strafschop toegekend tegen de
partij die binnen het eigen strafschopgebied een overtreding begaat
waarvoor buiten dat gebied een directe vrije schop zou zijn toegekend.
De bal wordt op de stip gelegd (11 meter van het doel) en alleen de
strafschopnemer mag in de buurt staan. Alle andere spelers moeten zich
buiten het strafschopgebied bevinden, op een afstand van minimaal 9,15
meter. Deze afstand wordt aangegeven met een cirkelboog voor het
strafschopgebied. De doelman moet op de doellijn staan, met zijn gezicht
naar de strafschopnemer, en mag de lijn pas verlaten als de bal
aangeraakt is. Als de doelman de bal terugkaatst, of de bal komt via de
paal of de lat terug in het spel, mogen alle spelers proberen in het
bezit van de bal te komen. Als de doelman de bal vangt, of de bal wordt
naast geschoten, mag hij de bal uitnemen.
Uit een strafschop kan rechtstreeks worden gescoord.
De nemer van de strafschop mag zijn aanloop niet onderbreken. De doelman
mag niet in verwarring worden gebracht. Na het nemen van de strafschop
wordt direct het spel hervat. Dat wil zeggen dat alle spelers de bal
direct mogen spelen, mits deze in het veld blijft.
De wedstrijd moet worden verlengd voor een strafschop die wordt genomen
aan het einde van een helft of aan het einde van een verlenging.
|
|
|
Quick |
Voetbalschoenen zijn eigenlijk geïntroduceerd door het merk: ‘Quick’
Quick werd opgericht in 1905 in het Gelderse Hengelo
Het eerste jaar werden er 3 paar voetbalschoenen verkocht, dit was het
begin van een groot succes dat later weer failliet zou gaan. De schoenen
zijn herkenbaar aan de twee strepen met blokjes (blokstrepen) en worden
veelal aangeduid als Quickies. In 2000 is het bedrijf door een
paar geldschieters weer op de been gebracht en sinds dien is het een
trendy merk geworden die niet alleen voetbalschoenen maken maar ook
normale schoenen, trainingspakken en vrijetijdskleding.
|
|
Rode kaart
 |
Een rode kaart wordt bij veel sporten gebruikt om aan te geven dat een
speler gestraft moet worden, en wel uit het veld moet.
Bij voetbal wordt een rode kaart getoond door de scheidsrechter om aan
te geven dat een speler uit het veld moet wegens ernstig wangedrag.
Een speler die uit het veld is gestuurd moet het speelveld onmiddellijk
verlaten en mag verder geen deel aan het spel meer nemen. De speler mag
tijdens het spel niet vervangen worden; zijn team moet de wedstrijd
voortzetten met een speler minder.
Regel 12 van de Spelregels (die zijn uitgegeven door de International
Football Association en worden gebruikt door het besturend instituut
FIFA) somt de categorieën misdragingen op waarvoor een speler uit het
veld kan worden gezonden. Vrij vertaald zijn dit :
Een ernstige overtreding. Dit omvat ook een tackle van achteren die de
veiligheid van een tegenstander in gevaar brengt:
Gewelddadig gedrag.
Spugen naar iemand.
Een opzettelijke handsbal om een duidelijke scoringskans te voorkomen.
Een overtreding die een tegenstander een duidelijke scoringskans
ontneemt.
Het gebruik van agressieve, beledigende of scheldende taal of gebaren.
Het ontvangen van een tweede waarschuwing (gele kaart) in één wedstrijd.
In aanvulling op het uit het veld moeten, kan een speler in aanmerking
komen voor sancties na de wedstrijd. Dit zijn meestal schorsingen voor
een aantal wedstrijden. De exacte straffen verschillen per toernooi of
competitie (niet door de spelregels). Maar speciaal de FIFA is
onvermurwbaar dat een rode kaart in elke competitie moet resulteren in
het schorsen van de schuldige speler voor de volgende wedstrijd zonder
recht op beroep.
|
|
|
Strafschopgebied |
Een strafschopgebied is in het voetbalveld een gebied van 16 meter van een
doel vandaan. In het strafschopgebied is op 11 meter vanaf het doel
(recht voor het midden) de strafschopstip gemarkeerd; vanaf die plek
worden strafschoppen vandaan genomen als er een overtreding is begaan
dit gebied is begaan. Het kan ook zijn dat er een vrije schop uit het
strafschopgebied wordt genomen. De keeper neemt altijd zijn doeltrap in
het doelgebied. Dit is een gebied binnen het strafschopgebied; het is
gemarkeerd met een lijn die op 5 meter (eigenlijk ongeveer 5,40 meter;
in het Engels wordt het de 6 yard box genoemd en 1 yard is ongeveer 0,90
meter) vanaf het doel getekend is.
|
|
|
Tackle |
Tackle = Glijdende beweging met de voet naar de bal toe om deze te
'veroveren'. |
|
|
UEFA |
De Union of European Football Associations, waarvan UEFA de afkorting is,
is het controlerend orgaan voor Europees voetbal. Het vertegenwoordigt
de nationale voetbalbonden van Europa, organiseert clubcompetities in
Europa (Champions League, UEFA Cup etc.) en beheert het prijzengeld,
regels en mediarechten voor deze competities. Het is een van de 6
continentale organisaties van de FIFA.
|
|
|
Vrije schop |
Een scheidsrechter kent een vrije schop toe als een speler een overtreding
heeft begaan. Er wordt onderscheid gemaakt tussen een directe vrije
schop en een indirecte vrije schop. Voor de vrije schop geldt dat de bal
stil moet liggen wanneer de schop wordt genomen. Degene die de vrije
schop neemt, mag de bal niet voor de tweede keer raken voordat deze is
geraakt door een andere speler.
|
|
Winger
 |
Winger = Vleugelspeler
|
|
|
X-effect |
Trainer-X-effect - Sommige uitdrukkingen komen op hetzelfde neer,
maar veranderen in de loop der jaren van naam, of krijgen meerdere
varianten. Het trainer-X-effect duidt op een opmerkelijke opleving bij
de spelers van een club na het aanstellen van een nieuwe trainer, waarna
ook de prestaties toenemen. Ook komt het voor dat een trainer-X-effect
uitblijft |
|
|
Youth soccer |
Youth soccer is het engelse woord voor Jeugd voetbal |
|
|
Zaalvoetbal |
Zaalvoetbal is een soort voetbal, dat wordt gespeeld in een sporthal. Het
heeft ook eigen regels die anders zijn dan die van het voetbal. Het spel
wordt gespeeld met vier veldspelers en 1 doelman. Tegenwoordig heet
zaalvoetbal officieel futsal en wordt gespeeld met een speciale bal.
Omdat deze bal bijna niet kan stuiteren, noemt men de bal ook wel
"plofbal".
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
-
-
|
|